Logo
اداره کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی
استان خراسان رضوی
اخبار اثر آیینی «منسوج ابریشمی محرَّماتی کتیبه دار» وقف شده از دوره قاجار رونمایی شد چهار شنبه 19 مرداد 1401 ساعت 10:3
اثر آیینی «منسوج ابریشمی محرَّماتی کتیبه دار» وقف شده از دوره قاجار موجود در گنجینه رضوی همزمان با آغاز دهه دوم ماه محرم در یکصد وسی وپنجمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی رونمایی شد.
به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی زهرا محسنی چهره ماندگار میراث فرهنگی و صنایع‌دستی کشور در این مراسم که سه‌شنبه 18 مرداد ماه 1401 در محل موزه قرآن وهدایای مقام معظم رهبری آستان قدس رضوی برگزار شد، با اشاره به عمر 10 هزار ساله پارچه‌بافی در جهان، قدیمی‌ترین منسوج ایران را دارای قدمتی 2 هزار و 700 ساله عنوان کرد.
او با بیان اینکه در تمام حکومت‌های باستانی ایران صنعت پارچه‌بافی وجود داشته، به شکوفایی هنر ابریشم‌بافی در ایران اشاره کرد که در دوره ساسانیان آغاز شد و با توسعه این صنعت در اقصی نقاط این سرزمین، در دوره صفویه ایران بزرگ‌ترین صادرکننده ابریشم در دنیا شد.
محسنی درباره اثر آیینی رونمایی شده، اظهار کرد: «این منسوج ابریشمی با بیش از 250 سال قدمت که مزین به کتیبه یاحسین مظلوم است از جمله نفایس کم نظیر است.»
او با اشاره به بافت نام ائمه معصوم(ع) از امام علی (ع) تا نام ششمین امام شیعیان افزود: «احتمالا برای این پرده قطعه دومی نیز وجود داشته که در حال حاضر در دسترس نیست که طی آن در کتیبه حاشیه آن نام ائمه معصوم از امام صادق(ع) تا امام زمان (عج) بافته شده است.»
هم‌چنین علیرضا کریمی دارای دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی و عضو هیئت موسس انجمن هنر اسلامی ایران نیز در این جلسه که به صورت وبیناری حضور یافت به بررسی تجلی عاشورا در هنر دینی پرداخت.
او گفت: «پذیرفتن عاشورا به مثابه شکلى از رفتار دینى قابل تبیین است که در این رویکرد، عاشورا سرمشقى براى الگوبردارى در زمان آینده مى‏‌شود.»
در ادامه با حضور سیدجواد موسوی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان رضوی و سیدهاشم حسینی مدیر مجموعه آرامگاه فردوسی از منسوج ابریشمی محرَّماتی کتیبه‎دار رونمایی شد.
این پارچه کتیبه‌دار متعلق به دوره قاجار که بر عَلَم عزاداری پیچیده می‏شده ، شَّده پوشی- نوعی از منسوجات آیینی مورد استفاده در آیین‌های مذهبی- در ابعاد عرض 68 و طول 235  سانتیمتر است.
 بافته نفیس کتیبه‌دار، دارای طرح مُحَرّماتی با 26 نوار افقی در وسط و دو حاشیه عمودی در دو طرف است که تار آن از ابریشم سفید و پودهای آن از ابریشم الوان بارنگ‌های طبیعی و گیاهی است.
متن اثر دارای نوشته‌هایی در نوارهای افقی به خط ثلث شامل یک بیت شعر در بیان وقف اثر و تاریخ وقف در نوار بالایی است.
«بسم الله الرحمن الرحیم» در دو نوار افقی بالا و پایین اثر، جمعاً در 20 قاب قلمدانی تکرار شده است.
آغاز صلوات کبیره «اللهم صل علی محمد المصطفی» در 4 نوار افقی، آیه شریفه «نصر من الله و فتح القریب و بشر المومنین» در 8 نوار افقی، «یا حسین مظلوم» در 7 نوار افقی و حدیث «مَن زارَهُ لی وَجِّب لَهُ الجَنّه» که در 2 نوار افقی در ابتدا و انتهای پارچه تکرار شده است.
وجود کتیبه‏های حاشیه عمودی به خط ثلث شامل حدیث : « قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صُلِّيَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: سَتُدْفَنُ بَضْعَةُ مِنِّي بِأَرْضِ خُرَاسَانَ» که در طرفین چپ و راست 4 مرتبه تکرار شده و ادامه صلوات کبیره «المرتضی علی و البتول فاطمه و السبطین الحسن والحسین السجاد علی و الباقر محمد و الصادق جعفر»، از دیگر آثار این شَدِّه است که در هر یک از طرفین چپ و راست 8 مرتبه تکرار شده است.
تاریخ نوشته شده در کتیبه‌های این اثر تاریخی نشان می‏دهد آغاز بافت این اثر در سال 1201 هجری قمری هم زمان با وقف آن بوده که تا سال 1202 هجری به طول انجامیده هم‌چنین نام بافنده اثر در عبارت «عمل العبد محمدحسین1202» در حاشیه دو نوار افقی حدیث امام رضا (ع) 8 بار بافته شده است.
 
منبع:   تعداد بازدید : 66 نوشته شده توسط: کاربر روابط عمومی علینژاد

کلمات کلیدی: 
چاپ خبر
آخرین اخبار
پربازدید ترین ها
گزارش تصویری
آدرس سازمان : مشهد - بلوار شهید صادقی بین صادقی 23 و 25 - اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی
تلفن تماس : 37263310 - 051 دورنگار : 37258553 - 051